Zweden wordt het 32ste NAVO-lid. De regering in Stockholm wilde lange tijd neutraal blijven, maar besloot die status op te geven na de Russische invasie in Oekraïne. Finland trad om dezelfde reden vorig jaar toe.
De Russische president Vladimir Poetin heeft nu precies datgene bereikt wat hij wilde voorkomen toen hij zijn oorlog in Oekraïne begon: een uitbreiding van het bondgenootschap, stellen westerse leiders.
Defensiedeals met Hongarije
Hongarije lag lang dwars bij de Zweedse wens. De Hongaarse premier Viktor Orbán had onder meer grote moeite met de kritiek van de Zweden op de democratische gang van zaken in Hongarije. Maar onlangs werd de lucht geklaard.
Kristersson reisde naar de Hongaarse hoofdstad Boedapest nadat Orbán diens bezoek aan Hongarije als voorwaarde had gesteld voor het instemmen met de Zweedse toetreding tot de NAVO. Ook werden er meteen defensiedeals gesloten.
"Weer is de NAVO een stukje groter", zegt politiek verslaggever Fons Lambie. "De inval van Rusland in Oekraïne heeft ervoor gezorgd dat zowel Zweden als Finland hun neutrale positie hebben opgegeven. En dat is historisch. Het lidmaatschap van Zweden wordt nu pas goedgekeurd, omdat Turkije en Hongarije lange tijd blokkades bleven opwerpen."
Na veel overleg én verschillende deals - Amerikaanse F16's voor Turkije en Zweedse gevechtsvliegtuigen voor Hongarije - zijn nu alle NAVO-leden alsnog akkoord, zegt Lambie. "Den Haag was in 2022 meteen akkoord, in de Nederlandse politiek zijn bijna alle partijen voor de uitbreiding."
Rusland vindt uitbreiding NAVO provocatie
"Het verbaast helemaal niemand dat Zweden en Finland aansluiting hebben gezocht bij de NAVO", zegt ook correspondent van RTL Nieuws Olaf Koens.
"De Russen hebben altijd net gedaan alsof hen beloofd was dat de NAVO zich niet zou uitbreiden richting Rusland. Maar dat is niet zo. Poetin gebruikte dat in zijn retoriek. Ook nu blijft het Kremlin zeggen tegen de Zweedse toetreding te zijn. Poetin noemt het een provocatie. De dreiging die van Rusland uitgaat moet je wel serieus nemen, maar het zal vooral bij woorden blijven."
Hongarije was het laatste land dat moest instemmen nadat Turkije onlangs al akkoord was gegaan. Ook de Turkse regering blokkeerde lange tijd het Zweedse lidmaatschap.
Felicitatie Rutte
Demissionair premier Mark Rutte heeft inmiddels positief gereageerd op de uitbreiding van het bondgenootschap. Hij benadrukt het enorme belang van het NAVO-lidmaatschap van Zweden.
"Ik heb zojuist de Zweedse premier Ulf Kristersson hiermee gefeliciteerd", schrijft Rutte op X. "Het toetreden van Zweden is van groot belang in deze tijd van oorlog op het Europees continent. Het NAVO-bondgenootschap zal sterker zijn met Zweden aan boord en de beste manier om de veiligheid van Zweden te versterken."
Rutte is een belangrijke kandidaat om de hoogste baas van de NAVO te worden. De beslissing hierover wordt in de komende maanden verwacht.
